واحد علم سنجی
۱۳۹۷ پنج شنبه ۳۰ فروردين
مفاهيم پايه علم سنجي
در اكثر مطالعات علم سنجي، شاخص ها برگرفته و استتنتاج شده از محاسبه و شمارش چهار متغير مؤلف، انتشار، ارجاع و استناد هستند. شاخص استناد به دليل توجه نسبي آن به كيفيت و كارآمدي بالاي آن در تحليل هاي استنادي ، يكي از رايجترين و معتبرترين شاخص هاي علم سنجي است. از مهمترين شاخص هاي علم سنجي كه بر مبناي شاخص استناد و تحليل استنادي شكل گرفته اند و در متون مختلف بارها به آن ها اشاره شده است ، عبارتند از: ضريب تأثير، شاخص فوريت، نيم عمر متون علمي يا كهنگي متون، شاخص هرش، تأثير متيو و روش هاي سنجش علم كه در كشورها و مؤسسات مختلف استفاده مي شود.
شاخص هاي علم سنجي
از مهمترين اين شاخص ها كه بر مبناي تحليل استنادي شكل گرفته اند، مي توان به موارد زير اشاره كرد:
 
1. ضريب تأثير (Impact Factor)
مشهورترين شاخص تحليل استنادي است كه در سال 1955 توسط گارفيلد پيشنهاد شد. شاخصي كاملاً‌ كمي است كه براي ارزيابي مجلات و ميزان تأثير گذاري يك مجله در ارتباط با مجلات ديگر به كار مي رود و نه براي سنجش اعتبار آثار يا مؤلفان و پژوهشگران. اين ضريب نسبت استنادهاي دريافتي يك مقاله طي دو سال قبل به تعداد مقالات منتشر شده مجله طي همان دوسال است.
عامل تأثير سال 2010= استنادهاي سال 2010 براي مقالات مجله مورد نظر در سال هاي 2009 و 2008
نحوه محاسبه IF :
IF يك مجله در يك سال مشخص، از تقسيم تعداد مقالات ارجاع كننده (استنادات) به مقالات منتشر شده آن مجله در دو سال قبل از آن سال اندازه گيري بر كل مقالات منتشر شده در آن مجله در همان دوره زماني دو ساله بدست مي آيد.داد مقالات منتشر شده در مجله مورد نظر در سال هاي 2009 و 2008

2. ارزش متيو (Mathew value)
اين شاخص شكل اصلاح شده ضريب تأثير است كه در سال 2006 توسط موييج معرفي شد. ارزش متيو در يك دوره پنج ساله و در موضوعي خاص محاسبه مي شود به اين صورت كه تعداد استناداها به مقاله هاي يك مجله در يك دوره پنج ساله را به تعداد مقاله هاي همان مجله و در همان دوره تقسيم مي كند و عدد به دست آمده را با همين نسبت ها دركل حوزه مورد پژوهش اندازه گيري مي كند.

3. شاخص هرش (H-index) 
هرش در سال 2005 اچ ايندكس را پيشنهاد كرد واز آن براي محاسبه برون داد علمي محققان به كار مي رود. اگر h مقاله از كل مقالات منتشر شده يك محقق طي n سال كار علمي، هر كدام حداقل h بار استناد دريافت كرده باشند، آن محقق داراي شاخصي برابر با h است. اين شاخص با استفاده از شمارش استنادها به حاصل كار يك پژوهشگر در طول حيات او امتياز مي دهد.درواقع، شاخص h يك محقق عبارت است از h عدد از مقالات وي كه به هر كدام حداقل h بار استناد شده باشد. با توجه به امكاناتي كه ISI, scopus فراهم كرده اند، سريعتر و با دقت بيشتر اين شاخص محاسبه مي شود. لازم بذكر است كه بسته به اينكه چه ابزاري براي محاسبه مورد استفاده قرار مي گيرد ممكن است مقدار اين شاخص تحت تاثير قرار گيرد. شاخص اچ در وزارت بهداشت بر اساس پايگاه اسكوپوس اندازه گيري مي شود.
 
4. شاخص جي (G-index)
لئو اگه در سال 2006 جي ايندكس را مطرح كرد. شاخص جي يك محقق ، بالاترين تعداد (g) مقالات است كه g به توان 2 يا بيشتر به آن استناد شده باشد.
 
5. شاخص واي (Y-index)
بولن، رودريگز و سمپل در سال 2006 شاخصي را پيشنهاد كردند كه حاصلضرب ضريب تأثير به عنوان شاخص كمي و معادل مقبوليت در "رتبه بر اساس وزن" به عنوان شاخص كيفي مي باشد.

6. شاخص فوريت (Immediacy Index)
اين شاخص در پايان هر سال مشخص مي شود و به منظور تعيين سرعت استناد مقالات يك مجله استفاده مي شود.اين شاخص نسبت تعداد استنادات به مقالات چاپ شده يك مجله به تعداد مقالات چاپ شده در آن مجله و در همان سال مي باشد.
 
7. نيمه عمر استناد شده (Cited half life)
نيمه عمر استناد به مجله مدت زماني است كه نيمي از كل استنادات به آن مجله به عمل آمده باشد. نيمه عمر بالاتر براي مجله مي تواند نشان دهنده ارزش ماندگاري مقالات آن مجله باشد.
تاریخ به روز رسانی: 1394/07/05
تعداد بازدید: 476
امتیازدهی
میانگین امتیازها:5 تعداد کل امتیازها:2
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
آدرس پست الکترونیکی شما
شماره تلفن
توضیحات
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
آدرس : شهركرد، بلوارآيت الله كاشاني، ستاد دانشگاه،معاونت تحقيقات و فناوري
كدپستي :8815713471   تلفن :33350080-038
دور نگار :  33349506-038
sci@skums.ac.ir
تاریخ بروز رسانی 1397/01/30
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد میباشد.
Copyright © 2014 S.K.U.M.S - All rights reserved
Powered by DorsaPortal