بیمارستان سیدالشهداء فارسان
۱۳۹۸/۸/۲۳
استريليزاسيون مركزي
 
عبدالله تاجي ( CSR )
 تلفن داخلي: 322
 
استريليزاسيون در بيمارستان
استريل كردن ابزار و لوازم جراحي و مراقبتي بيمار در بيمارستان بدون شك از اهميت بسزائي بر خوردار است. استريل كردن به معني از بين بردن تمام موجودات زنده است و عملي اجتناب ناپذيز جهت انجام اعمال جراحي و اقدامات تشخيصي و درماني تهاجمي در شرايطي كاملا” بهداشتي و عاري از ميكروب است.
در آموزش تكنيك هاي آسپتيك تاكيد مي شود كه لوازم يا استريل است يا آن_استريل. اين بدان معناست كه استريليزاسيون امري مطلق است يعني وسيله اي تقريبا” استريل در حيطه استريليزاسيون مفهومي ندارد.
تقريبا در تمام بيمارستانها قسمتي جهت استيل كردن وسايل و تجهيزات پزشكي در نظر گرفته شده اند. اين بخش از بيمارستان تحت عنوان واحد استريليزاسيون مركزي يا CSR و يا CSSD شناخته مي شود. اين واحد را اگر نتوان قلب بيمارستان ناميد بي شك مي توان آنرا به عنوان شاهرگ حياتي كليه فعاليتهاي و خدمات بيمارستان در نظر گرفت. عملكرد نادرست اين بخش فعاليت اتاق عمل را ناكام خواهد نمود. CSSD يا مركز استريل مكاني است كه كليه وسايل مورد لزوم بخشها و اتاق عمل بيمارستان در آنجا ضدعفوني، استريل و انبار مي گردند.
خصوصيات فيزيكي واحد CSSD
ـ بهترين مكان براي قرارگيري بخش CSSD در نزديكي اتاق عمل است تا در هنگام حمل وسايل براي استريل نمودن مشكلاتي مانند هدر رفتن وقت و انرژي و ايجاد خسارت به دستگاهها و وسايل پيش نيامده و وسيله مورد نظر به موقع به اتاق عمل تحويل داده شود.
ـ لازم است انبار اقلام كثيف و استريل نشده كاملا” از هم مجزا و مشخص باشند . براي اينكار استفاده از تابلو و برچسب الزامي است .
ـ قسمت تميز و كثيف بخش استريل بايد كاملا” از هم مجزا باشند و رفت و آمد به آنها كاملا” كنترل شده باشد .
ـ درب ورودي بخش CSSD بايد به اندازه اي بزرگ باشد (حدودا” 20/2 متر) تا عبور و خروج ترالي و برانكارد به راحتي امكان پذير باشد .
ـ به منظور حفظ حريم قسمت استريل بايد در محدوده ورود به CSSD، مقررات عبور از خط قرمز كاملا” مشخص و با نصب تابلو رعايت آن الزامي شده و هشدارهاي لازم ارائه شود .
ـ در ورودي بخش CSSD بايد مكاني به عنوان رختكن جهت تعويض كفش و پوشيدن گان در نظر گرفته شود. اين مكان نيز بايد با توجه به حجم فعاليت CSSD فضاي لازم را در برگيرد و مكان قرارگيري كفش و دمپايي (تميز / كثيف) در آن تعبيه گردد.
ـ در مركز استريل بايد يك درب جهت ورود و خروج كاركنان در نظر گرفته شود و تردد افراد متفرقه محدود و كاملا” كنترل شود. تحويل و يا تعويض وسايل نيز از طريق پنجره اي كه به اين كار اختصاص يافته است انجام پذيرد.
ـ قسمت نگهداري وسايل استريل بايد از محوطه CSSD جدا باشد و اين جداسازي بايد حتما” از درب تحويل وسايل استريل جلوتر باشد.
ـ سيستم تهويه CSSD بسيار اهميت داشته و بايد به خوبي كار كند. دما در بخش مذكور بدليل كاركرد دستگاههاي اتوكلاو عموما” بالاست . بنابراين بايد با استفاده از تهويه مناسب بتوان آنرا در محدوده 27 تا 37 درجه سانتيگراد نگهداشت .
ـ در صورت نصب اتوكلاوهاي گازي نظير اتيلن اكسايد، بايد سيستم تهويه جداگانه براي اين اتوكلاوها در نظر گرفته شود تا از سيستم تهويه مركزي مستقل باشد.
ـ مكانهاي شستشو و سينك هاي اختصاص يافته بدين امر بايستي يكسره باشند.

دستورالعمل هاي مربوط به واحد CSSD
1- تست ها ي اتوكلاو طبق دستورالعمل داخل بسته ها گذاشته شده و پشت نوار تست تاريخ – شيفت- شماره اتوكلاو نوشته شود.
2- بسته ها نبايد بيشتر از 6 كيلوگرم باشد و همچنين اندازه (عرض پكها) حداكثر 45 سانتي متر باشد.
3- پك ها و بسته هاي عمل جراحي بايد به صورت عمودي (ايستاده) در اتوكلاو قرار داده شود . (به حالت خوابيده نبايستي باشد)
4- پك ها بايد محكم بسته شود و در حالتي گذاشته شود كه بين آنها فضا جهت عبور بخار باشد و اتوكلاو خيلي نبايد پر شود.
5- اطراف پارچه ها ي بسته بندي وسائل بايد دوخته شده و سالم باشد.
6- پس از در آوردن پكها از اتوكلاو بايد كاملا خشك شده باشند. همچنين نبايد با دست مرطوب پكها جابه جا شوند.
7- درصورتي كه تست هاي اتوكلاو پس از استريليزاسيون تغيير رنگ نداده باشند بايستي از استفاده از آن بسته خودداري نموده و فورا با ثبت شماره اتوكلاو و تاريخ و نوع بسته (پگ) به مسئول اتاق عمل و مسئول كنترل عفونت اطلاع داده شود.
8- هنگام تحويل ست ها و بسته هاي عمل، كليه وسائل آن بايستي چك وكنترل شده و در صورت مشاهده آثار كثيفي بر روي آنها پرسنل C.S.R بايستي آنها را تميز نمايند.
9- كليه وسائل داخل ست ها و بسته هاي عمل كه از بيرون آورده مي شوند بايستي توسط پرسنل C.S.R چك و كنترل و بسته بندي گردد.
10- ديش ها و پك هاي عمل توسط افراد غير مسئول به هيچ وجه نبابستي بسته شود.
11- از ورود افراد متفرقه به محل استريليزاسيون بايستي خودداري گردد.
12- پرسنل واحد C.S.R هنگام خروج از واحد بايستي كفش و لباس خود را تعويض نمايند.
13- هنگام كار از ماسك و دستكش استفاده گردد.

دستورالعمل رعايت نكات ايمني در واحد CSR مركزي:
پرسنل بخش CSR بايد واكسيناسيون عليه هپاتيت B را انجام دهند و سه ماه بعد از آخرين تزريق، تيتر آنتي بادي را انجام دهند.
*افراد شاغل در CSR بايستي الزامات مربوط به هر يك از قسمتها را به ترتيب زير رعايت نمايند:
1- واشينگ: در هنگام واشينگ استفاده از عينك محافظ ، گان ، روپوش پلاستكي ، دستكش لاتكس و كلاه ، ماسك و روكفشي الزامي مي باشد. در صورتي كه هنگام شستشوي وسايل ، ترشحاتي به چشم افراد پاشيده شود استفاده از eye bas و آب معمولي كافي مي باشد.
2- پكينگ: در اين واحد استفاده از كلاه ، ماسك و روكفشي الزامي مي باشد.
3- استريل: در اين واحد نيز استفاده از كلاه ، گان ، ماسك و روكفشي الزامي مي باشد.
* در صورتيكه پرسنل در دست زخم يا ترشح پوستي داشته باشند بايستي از دستكش استفاده نمايند و در صورت سوراخ شدن و يا خيس شدن آن دستكش را تعويض نمايند.
* لباسهاي پرسنل هفته اي دو مرتبه جهت شستشو به لنژري فرستاده شود.
* پرسنل حتماً قبل از كار در هر واحد، دستها را با مايع صابون شستشو دهند و پس از پايان كار نيز اسكراب مجدد انجام گيرد.
دستورالعمل شستشوي سطوح ، زمين ، ديوار در CSR :
در CSR بايد، كف زمين به جهت تردد زياد ، روزانه در يك نوبت با آب و پودرهاي دترجنت معمولي شستشو مي شود و در پايان روز با محلول آب ژاول 1/0 درصد يا دكونكس 50 آ اف شستشو گردد.
سطوح و سينگها و روي دستگاه ها روزانه گردگيري و سطوح با دكونكس 50 آ اف ضدعفوني شوند.
يك روز در هفته ديوارهاي قسمت استريل و يك روز در هفته ديوارهاي قسمت غير استريل با آب ژاول 01/0 % يا دكونكس 50 آ اف شستشو گردد.
دستورالعمل كار با دستگاههاي اتوكلاو در CSR مركزي:
دستگاه اتوكلاو طبق تعريف استاندارد در زمان 5 دقيقه و حرارت 134 درجه سانتيگراد (يا زمان 15 دقيقه و حرارت 121 درجه سانتيگراد) شامل سه مرحله (پرِ واكيوم، استريل، واكيوم) عمل مي كند و در مدت زمان كل 25 دقيقه يك مرحله استريلتي را انجام مي دهد.
پرينت دستگاه : زمان ، فشار و دما را در هر سيكل نمايش مي دهد.
مرحله چيدمان وسائل در سبدهاي اتوكلاو حائز اهميت مي باشد زيرا بايد جريان هوا و بخار هنگام استريليزاسيون و وكيوم به نحو مطلوب صورت گيرد.
وسائل به فاصله هاي 5 سانتيمتر در طبقات مختلف از بزرگ و كوچك گذاشته شود.
لوازمي كه با كاغذهاي vepac بسته بندي شده باشند بايستي قسمتهاي كاغذي آنها پشت به هم قرار داده شود.
داخل دستگاه اتوكلاو هر هفته يك مرتبه توسط تستهاي بيولوژيكي و شيميايي تست شده و جواب تست توسط سرپرستار بخش بايگاني مي شود.
پرينت هر سيكل نيز به عنوان يك تست و تعريف شاهد از دستگاه بايگاني مي شود.
اتمام يك سيكل استريليتي استاندارد شامل : تغيير رنگ انديكاتور شيميايي كلاس D ، كلاس A كاغذهاي vepac ، تعريف پرينت دستگاه و خشك بودن وسايل مي باشد.
 
دستورالعمل انتقال وسايل بين بخشها، اتاق عمل و CSR مركزي :
تحويل گرفتن وسايل:
1- هنگام تحويل بايستي وسائل تميز ، خشك ، سالم و بدون جرم باشد.
2- وسائل بدون هر گونه ترك خوردگي ، پوسيدگي و شكستگي باشد.
3- پرسنل از دستكش يكبار مصرف و يا لاتكس استفاده نماييد.
4- پرسنل هنگام تحويل وسائل تيز و برنده مراقب باشند دستشان دچار آسيب و خراش پوستي نشود.
تحويل دادن وسايل:
1-پس از حصول اطمينان از اتمام كار با دستگاه اتو كلاو با توجه به تغيير رنگ انديكاتورها و خشك بودن وسائل در سمت استريل از دستگاه خارج مي شود.
2-وسائل به طور مجزا در قفسه هاي مربوط چيده مي شود: لوازم اتاق عمل به آنجا فرستاده شده و لوازم مربوط به بخشها نيز پس از مراجعه پرسنل آنان تحويل داده مي شود.
3-در نگهداري و تحويل وسائل بايستي مراقب بود بسته بندي هاي و پگ ها پاره ، باز و سوراخ نباشد و در صورت مشاهده اين موارد وسائل مجدداً جهت استريليزاسيون ارجاع مي شود.

دستورالعمل شستشو و واشينگ وسايل جراح در اتاق عمل:
1- وسايل جراحي (در داخل اتاقهاي عمل) : درون ظروف استيل بزرگ كه حاوي دكونكس 53 پلاس گذاشته شده و پس از 20 دقيقه جهت شستشو و آبكشي به قسمت واشينگ منتقل مي گردد.
2- وسايلي كه توسط پرسنل بيهوشي شستشو مي شوند مانند گايد ، لوله تراشه ، فيلترهاي دستگاه بيهوشي و … كه ترجيحاً بايد يكبار مصرف باشند ولي در صورت استفاده مجدد طبق دستورالعمل دكونكس 53 پلاس ضد عفوني مي شود.
تمامي وسايل پس از ضد عفوني اوليه با دكونكس، با آب ساده آبكشي شده و با پارچه هاي عاري از پرز خشك و جهت پكينگ آماده مي شوند.
در مورد وسايل عفوني نيز مراتب بالا با دقت بيشتر انجام مي گيرد.
دستورالعمل پكينگ در اتاق عمل:
1-وسايل جراحي : پس از شستشو و خشك كردن در پارچه هاي بزرگ (شان) گذاشته شده و در داخل آن انديكاتورهاي شيميايي كلاس D قرار داده و بسته بندي مي شود و چسب اتوكلاو كه شامل انديكاتور كلاس A مي باشد روي آن چسبانيده مي شود.
2-گازها باند طبي و … به طور معمول داخل كاغذ گراف بسته بندي و از تست اتوكلاو كلاس A به عنوان نشانگر روي آنها چسبانيده مي شود.
3-وسايل كوچك از قبيل پنس ، و …. كه بطور مداوم مصرف دارند ، پس از بسته بندي با « pack paper » داخل اتوكلاو اتاق عمل گذاشته شده و در هر سيكل كار اتوكلاو يك انديكاتور شيميايي كلاس D گذاشته مي شود تا صحت عملكرد استريليتي در هر سيكل كنترل گردد.

انواع استريليزاسيون:

الف) استريليزاسيون گرماي خشك (Dry heat):

مراحل استريليزاسيون در روش گرماي خشك
1) تميز كردن، شستشو و خشك كردن تمام ابزارهايي كه قرار است استريل گردند.
2) لفاف بندي ابزار ها توسط فويل، كتان هاي دولايه، پارچه هاي سبك بافت نسوز.
3) قراردادن در قفسه هايي بدون بسته بندي.
4) قراردادن ابزارها در ظروف فلزي درب دار.

نكته: بدليل اينكه استريل در اين روش بصورت اعمال گرماي زياد به ابزار است، نيازي به باز كردن ابزار مثل قيچي نيست و ابزارهاي بسته بندي شده در ظروف درب دار هم نياز به باز كردن درب ندارند.
5) ابزارها در محفظه دستگاه قرار داده شده و دستگاه روشن مي گردد. دستگاه بايستي داراي دماسنج يا نشانگر دما باشد كه اطمينان داشته باشيم دماي مورد نظر حاصل شده است.
از ليست زير براي تعيين زمان و دماي لازم براي استريليزاسيون ابزارها استفاده كنيد. (ساعت مشخص شده مدت زماني است كه دستگاه پس از رسيدن به دماي مورد نظر بايستي صرف كند.)
6) پس از شروع عمليات به هيچ عنوان درب دستگاه را باز و بسته و يا ابزاري را كم و زياد نكنيد. به ياد داشته باشيد زمان كلي استريل بدليل صرف زمان براي گرم شدن و پس از استريل براي سرد شدن ابزارها ومحفظه از زمان درج شده درجدول بيشتر است .
نكته: ابزارهاي تيز و برنده و نيز سوزن ها بدليل گرماي زياد كند ميشوند و اين ابزار ها نبايد در دماي بالاتر از 160 درجه استريل شوند.
7) صبر كنيد تمامي ابزارها خنك شوند سپس توسط گيره هاي استريل آنها را از محفظه خارج كرده و در محل هاي استريل نگهداري كنيد.
8) ابزارهاي استريل را به درستي نگهداري كنيد. محل نگهداري ابزار ها از خود استريل كننده مهم تر است!.
اگر شما از دستگاه فور استفاده مي كنيد نگهداري دستگاه هم قسمتي از فرايند لذا حتماً موارد زير را رعايت كنيد:
هميشه داخل دستگاه را تميز نگهداريد.
از ابزارهاي اندازه گيري دما ( بجز دماسنج دستگاه) استفاده كنيد. (هر هفته يكبار)
از نشانگر هاي شيميايي (انديكاتور) جهت اطمينان از صحت عمل دستگاه استفاده كنيد.
ب) استريليزاسيون بخار (Steam heat):
اين روش قديمي ترين و كم هزينه ترين روش استريليزاسيون براي اشيائئ كه به رطوبت و گرما حساس نيستند ميباشد. در اين روش تخريب ميكروارگانيسم ها توسط گرما و بخار آب در حضور فشار بالا انجام ميگردد. حضور بخار باعث تسريع روند استريل شده و نسبت به گرماي خشك دماي كمتري مي طلبد.

 

فوائد استريليزاسيون بخار :
سيكل كوتاه استريل
غير سمي بودن روش
غير آلايندگي
ايمن بودن روش براي محيط زيست
مقرون به صرفه بودن
مناسب براي ابزارهاي مقاوم در برابر بخار و گرما
 
ويژگي هاي الزامي اتو كلاوهاي بخار:
محفظه (چمبر) آن بايد از جنس استيل از نوع (Aisi 316L) باشد.
قسمت خارجي اتو كلاو بايستي از نوع استيل (Aisi 304) باشد.
تمامي جوشهاي داخل چمبر بايستي صاف و صيقل كاري شده و از صحت آن توسط اشعه X اطمينان حاصل شود.
جوشكاري لوله ها بشكل حلقوي انجام گرفته باشد.
شكل چمبر بايستي طوري طراحي شده باشد كه بخار در داخل آن به طور يكنواخت توزيع شود.
از شيرهاي بهداشتي استفاده شود.
به نشانگرهاي فشار مجهز باشد.
براي عايق بندي از سراميك كه روي آن از ورقه هاي استيل (430) استفاده شده است، بكار رود.
بطور كلي 3 روش استريل در حالت بخار وجود دارد كه به شرح زير است:
Pre-Vacuum
Gravity
Flash

كه بطور خلاصه به عملكرد آنها اشاره مي شود:
Pre-vacuum or Vacuum-assisted (اتوكلاوهاي پيش خلاء يا كمك خلاء):
در اين نوع استريليزاسيون عمل ايجاد خلاء قبل از حضور بخار رخ مي دهد كه به اين روش پيش خلاء و به اتوكلاو هاي آن اتوكلاو پيش خلاء گويند. اين روش داراي شرايط زير است:
هوا توسط پمپ خلاء تخليه شده و بخار به سرعت داخل چمبر تزريق مي شود.
مدت زمان استريليزاسيون براي اشياء بسته بندي شده 4 دقيقه در 132 درجه و يا 3 دقيقه در دماي 135 درجه است.
زمان خشك كردن حدود 3 الي 20 دقيقه (بسته به نوع دستگاه اتوكلاو) مي باشد.
 
Gravity Displacement جابجايي ثقلي:
در اين روش كه به روش Gravity يا ثقلي مشهور است، بخار در محفظه اي كه بسته ها قراردارند وارد شده و با هواي داخل جايگزين شده و عمل استريل را انجام ميدهد. در اين روش غلظت بخار است كه عمل استريل را انجام ميدهد. زمان استريل براي اشياء بسته بندي شده در دماي 121 درجه و 15 الي 25 دقيقه است.
نكته: در اين نوع اتوكلاوها غالباً دماي بخار به جهت مكانيسم عملكرد دستگاه از 127 درجه بالاتر نمي رود.

Flash روش سريع استريليزاسيون (حالت خاص):
همانطور كه ميدانيد در روش استريليزاسيون بخار فرآينــد استريــــــل در حالت pre-vacuum چهار دقيقه ميباشد. ليكن مدت زمان صرف شده براي ايجاد خلاء ، تخليه بخار، كاهش فشار و نيز افزايش دماي چمبر مدت زمان زيادي صرف ميكند. در روش Flash كه به روش اطاق عمل نيز موسوم است دستگاه اتوكلاو كوچكي است كه عمل استريل تجهيزات كوچك و بدون بسته بندي را انجام مي دهد.

ج) اتيلن اكسايد (C2H4O) (EO) (ETO):
تركيب شيميايي اتيلن اكسايد، يكي از مهمترين مواد شيميايي مورد مصرف صنايع است كه در توليد اتيلن گلايكول و ساير مواد شيميايي بكار مي رود و نيز به عنوان يك استريليزر فوق العاده قوي در توليد مواد غذايي و مراكز استريل كننده بكار مي رود. اين ماده در حالت طبيعي بصورت گاز، بي رنگ و قابل اشتعال بوده و در دماي پايين به شكل مايع با بوي مطبوع ميباشد. در دماي −111٫3 °C ذوب شده و در دماي 10٫7 °C به گاز تبديل مي گردد. وزن مولكولي آن 44٫05256 گرم بر مول مي باشد.

مزاياي اتيلن اكسايد:

قابليت نفوذ بسيار بالايي دارد بطوريكه اجسام متخلخل و لومن ها را به راحتي استريل مي كند.
براي ابزارهايي كه نسبت به گرما و رطوبت حساس هستند مناسب است.
هيچگونه تغييراتي در اجسام مورد استريل اعمال نمي كند(مثل زنگ زدگي)

معايب اتيلن اكسايد:
آلرژي زا
بدون بو در غلظت كمتر از 700 PPM *. يعني درصورت نشت محيطي، توسط انسان قابل تشخيص نيست
سيكل هوا دهي طولاني نياز دارد
برخي ابزارها قابل هوادهي نيستند
قبل از استريل بايستي ابزارها كاملاً خشك شده باشند
مواد سمي باقي ميمانند
قابل اشتعال و انفجار
سرطان زا
مخرب لايه ازن
مخرب ژنتيكي انسان
مشكل دفع اتيلن اكسايد باقي مانده در محفظه اتوكلاو
 
ويژگيهاي اتيلن اكسايد:
زمان كم سيكل استريل مستلزم فشار بالا در محفظه استريل است.
دماي كاركرد آن در حدود 60 – 44 درجه است.
نياز به 450mg/litre گاز اتيلن اكسايد دارد.

انواع گاز اتيلن اكسايد مورد استفاده در استريليزرها:
88% فرئون + 12% اتيلن اكسايد بصورت كپسول
90% HCFC + 10% اتيلن اكسايد بصورت كپسول
90% CO2 + 10% اتيلن اكسايد بصورت كپسول
100% اتيلن اكسايد بصورت كارتريج

قوانين بين المللي استفاده از EO:
درسال 1977 انستيتو بين المللي سلامت و ايمني كار NIOSH گاز EO را يك عامل سرطان زا اعلام و استفاده از آن را ممنوع اعلام كرد.

در سال 1978 آژانس حفاظت از محيط زيست (EPA) بدليل Mutagen بودن آن استفاده از آن را محدود نمود. (Mutagen يعني تغيير دهنده ساختار DNA يك موجود زنده).
درسال 1987- 45 كشور قرارداد مونترال را در مورد محدوديت استفاده از آن امضاء نمودند.
در سال 1998 ضرورت كاهش 50% گاز CFC مورد استفاده اجباري شد. (گاز CFC به عنوان ماده ضد اشتعال در استريليزرهاي اتيلن اكسايد به كار مي رود در عين حال براي لايه ازن فوق العاده مخرب است).
در سال 2000 مديريت سلامت و ايمني كار ايالات متحده امريكا دستورالعمل محدوديت استفاده از EO را با رعايت شرايط زير منتشر كرد:
مانيتورينگ مراحل استريل
استفاده از لباسهاي محافظ
برنامه هاي اورژانسي
آزمايشات دوره اي باليني كاركنان
نگهداري اطلاعات استريل
تدوين طرح و دستورالعمل بحران
استفاده از نشانگرهاي حساس به EO كه توسط گيره به يقه كاركنان آويزان گردد.
استفاده از سنسورهاي حساس به EO در اماكن استفاده EO
تخليه EO مصرف شده توسط دستگاههاي سوزاننده EO به CO2 و بخار آب تبديل شود.

د) فرمالدئيد Formaldehyde:
فرمول شيميايي آن H2CO و ساده ترين آلدئيد با يك كربنيل است. براي نخستين بار توسط شيميدان روسي الكساندر بالكروف (1828-1886) تهيه شد. اين گاز بي رنگ، سمي، قابل حل در آب، آلرژي زا و منشاء برخي سرطانها در انسان است. در واحد هايي نظير مراكز كالبد شكافي، پاتولوژي و روماتولوژي استفاده ميشود.

خصوصيات فرمالدئيد:
فرمالدئيد با 70% ايزوپروپيل الكل ميكروارگانسيم ها را به روش انعقاد پروتئين سلولي (DNA)نابود مي كند.
قابل استفاده در دماي محيط است .
غير قابل اشتعال و انفجار است.
روش جديدتري نسبت به EO با مكانيسم تركيب بخارو FO است.
نياز به هوادهي ندارد و صرفه جويي زماني به دنبال خواهد داشت.

ويژگيهايي دستگاههاي استريل كننده FO:
بسته به نوع استريليزر قابل تركيب با بخار آب بوده و سايز چمبرهاي آنها از 50 تا 400 ليتر است. بطور متوسط از نوع 180 ليتري استفاده مي شود.
تعداد سيكل آن 1 الي 2 سيكل در روز است.
زمان استريل بسته به حجم و نوع دستگاه 3 الي 6 ساعت است.
دماي استريل 50 الي 65 درجه است.
محل نگهداري: دستگاه CSR يا CSSD.
اشياء قابل استريل : شيشه ها، لوله ها، اشياء پلاستيكي، ابزارهاي تنفسي و كاغذهاي سلولزي است.

مزاياي فرمالدئيد:
ابزارهاي حساس به گرما و بخار آب را به راحتي استريل مي كند.
فرمالدئيد مصرفي آن بصورت بطري و كارتريج عرضه مي شود.

معايب:
حضور 0٫75 PPM بيش از 8 ساعت در محيط خطرناك است.
باعث سوختگي مخاط تنفسي و پوست مي گردد.
عامل سرطانزايي است.
جهت مانيتورينگ محيط نياز به ابزارهاي گران قيمت است.
سيستم تهويه مناسب نياز دارد.

ه) اشعه گاما:
موارد استفاده:

بدليل طول موج بسيار كوتاه اشعه گاما، يك برخورد ساده فوتون صدمه قابل توجهي به موجودات زنده وارد مي كند. اين خصيصه به معني آن است كه اشعه گاما معمولاً براي از بين بردن ميكروارگانيسم هاي زنده بكار ميرود. و پرتو افكني ناميده ميشود.

تاثيرات سلامتي:
اشعه گاما يكي از خطرناكترين اشعه هايي است كه توسط انفجار هسته اي توليد ميشود. پوست توانايي جلوگيري از ورود اشعه گاما را بدليل قدرت بسياربالاي آن نداشته و تاثيرات مخربي به DNA وارد ميكند. DNA تحريك شده منجر به تاثيرات ژنتيكي در انسان ميشود.

و) پلاسما:
4th State of Matter – 99% of universe all matter in the exists in the Plasma State
روش استريليزاسيون پلاسما كه يك روش استريل در درجه حرارت و رطوبت پايين است، به عنوان مناسب‌ترين جايگزين روش اتيلن اكسايد مطرح بوده و به اندازه‌اي سريع است كه مي‌تواند راندمان استفاده از اين ابزارهاي گران قيمت را افزايش دهد. در اين روش نيازي به داشتن ست‌هاي گران قيمت متعدد نيست و سيكل زماني برگشت وسايل به اتاق عمل كاهش مي‌يابد.
همچنين پراكسيد هيدروژن كه ماده اوليه در اين روش است، سمي نيست و پسماندهاي دستگاه نيز سمي نبوده و در انتهاي كار تنها آب و اكسيژن توليد مي‌شود. به همين دليل در اين تكنولوژي نيازي بهAeration نيست و در نتيجه زمان استريليزاسيون به حداكثر، 90 دقيقه كاهش يافته و عمر ست‌ها نيز افزايش مي‌يابد.

استريل پلاسما به عنوان يك روش استريليزاسيون در درجه حرارت و رطوبت پايين و با حداكثر دماي 35 درجه سانتيگراد در تمام دنيا تأييد و مورد استفاده واقع شده است.
روش كار به اين ترتيب است كه ست‌هاي بسته بندي شده درون دستگاه اتوكلاو پلاسما قرار مي‌گيرند و پمپ وكيوم شروع به كار كرده و هوا را از سيستم خارج مي‌كند. در تكنولوژي‌هاي جديد با وجود پمپ‌هاي وكيوم بسيار قوي روغني دركنار پمپ‌هاي وكيوم آبي، حتي در صورت نمناك (نه كاملا خيس) بودن ست‌ها، سيكل ادامه مي‌يابد و مولكول‌هاي آب از هم مي‌پاشند.

پس از رسيدن به مرحله‌اي نزديك به خلأ كامل و خروج تمام گازهاي موجود در محفظه (هرچه وكيوم قوي‌تر باشد، اين خروج كامل تر خواهد بود)، پراكسيدهيدروژن به داخل محفظه تزريق مي‌شود و در محيط خلأ، بخار شده و به تمام قسمت‌هاي محفظه نفوذ مي‌كند. در اين حالت پراكسيد هيدروژن خاصيت كشندگي ميكرو ارگانيسم‌ها را دارد، ولي هنوز مرحله پلاسما آغاز نشده است.
مرحله قرار گيري وسايل در معرض پراكسيد هيدروژن حدود 5 دقيقه به طول مي‌انجامد. اين مرحله اهميت فراواني براي بهتر اجرا شدن مراحل بعد دارد.
در مرحله بعد در دماي زير 45 درجه سانتي گراد، يك ميدان راديوفركانسي در محيط محفظه ايجاد مي‌شود، كه پراكسيدهيدروژن را وارد مرحله پلاسماي گازي مي‌كند. به اين صورت كه مولكول پراكسيد هيدروژن را مي‌شكند و به راديكالهاي آزاد غير سمي تبديل مي‌كند.
به طور خلاصه تحت تاثير اين ميدان، آخرين الكترون مداري مولكول پراكسيد هيدروژن كنده شده و با شتاب به سمت ست‌ها پرتاب مي‌شود و سبب بمباران الكتروني ست‌ها در داخل محفظه مي‌شود. اين بخش، اصلي‌ترين قسمت استريليزاسيون است.
در طي اين فعل و انفعالات، موج ماوراي بنفش ايجاد مي‌شود. همچنين تعدادي اتم و مولكول با انرژي جنبشي تحريك شده توسط اين ميدان توليد مي‌شود. در انتها تنها مواد باقيمانده، آب و اكسيژن است.
البته اين بمباران الكتروني و ميدان راديوفركانسي هيچ مانعي براي استريل كردن پيس ميكرهاي قلبي يا وسايل الكتروني ايجاد نمي‌كند و اين وسايل به راحتي و بدون محدوديت داخل اين سيستم استريل مي‌شوند.
درجه حرارت داخل سيستم نهايتا به 35 درجه سانتيگراد مي‌رسد، كه تمامي ابزارها و وسايل پزشكي اين حرارت را به راحتي تحمل مي‌كنند.
پروسه بالا بسته به قطر وسايل و نوع سيكل انتخابي تكرار مي‌شود و در نهايت پمپ وكيوم همه مواد را وكيوم كرده و بعد از آن فشار محفظه به فشار محيط رسيده و به مجرد باز شدن درب‌ها ست‌ها قابل استفاده هستند.
براي نصب سيستم نيازي به اتاقي مجزا نيست و بهترين محل نصب در بخش استريليزاسيون مركزي كنار اتوكلاوهاي بخار است، تا جنبه استريليتي وسايل تسهيل شود و پرسنل نيز با راندمان بيشتر و تعداد كمتر مورد استفاده قرار گيرند.
اندازه فشار داخل سيستم پلاسما نيز اهميت بسيار زيادي در كيفيت پلاسماي ايجاد شده دارد. در مطالعات متعدد بهترين رنج فشار داخل سيستم بين 0٫05 تا 2 ميلي بار ذكر شده كه البته توليد چنين فشاري نياز به پمپ‌هاي وكيوم بسيار قوي و البته گران قيمت دارد.
مسأله ديگر آب اكسيژنه باقيمانده در محفظه است، كه به پلاسما تبديل نشده و در برخي موارد ايجاد سوختگي‌هاي سطحي روي پوست پرسنل كرده است. البته در سيستم‌هاي جديد با ايجاد وكيوم متناوب كه اصطلاحا WASHING نام دارد، كل آب اكسيژنه باقيمانده از سيستم حذف مي‌شود.
اين روش در مطالعات متعدد قابليت نابود سازي تمام ويروسهاي انساني ازجمله :
human immunodeficiency virus (HIV) ، hepatitis A virus (HAV) ، respiratory syncytial virus (RSV) ، vaccinia ،herpes simplex virus (HSV) ، پريون (عامل جنون گاوي) و همچنين تمام ارگانيسم‌هاي باكتريال را دارد.
همچنين روش استريل پلاسما كاربردهاي فراواني در زمينه صنايع غذايي و دارويي در جهان دارد و به غير از موارد پزشكي كه با پراكسيد اكسيژن، پلاسما توليد مي‌شود، توسط گازهاي مختلفي قابل انجام است.
اين پلاسما مي‌تواند توسط گازهايي مانند آرگون، نيتروژن، اكسيژن، گازهاي مشتق از فلور و هيدروژن نيز توليد شود.
انتخاب نام پلاسما براي اين روش به اين دليل است كه شامل فرم چهارم ماده يا به عبارتي حالتي بين ماده و انرژي است. بدين معني كه از پنجره روي دستگاه، در داخل سيستم يك بخار صورتي رنگ ديده مي‌شود، ولي به مجرد خاموش شدن دستگاه همه چيز محو شده و ديگر بخار صورتي رنگ وجود ندارد.

 
تاریخ به روز رسانی:
1398/07/16
تعداد بازدید:
48
امتیازدهی
میانگین امتیازها:2 تعداد کل امتیازها:2
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
آدرس پست الکترونیکی شما
شماره تلفن
توضیحات
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
آدرس:فارسان- بلوار آيت ا... خامنه اي روبروي پمپ بنزين
كدپستي:8861698683 - 8861698683    تلفن: 3-03833227331
h.farsan@skums.ac.ir
Qr Code
تاریخ بروز رسانی 1398/08/22
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد میباشد.
Copyright © 2014 S.K.U.M.S - All rights reserved
A+ A-
Powered by DorsaPortal